Oorzaken van incontinentie

Waardoor ontstaat incontinentie en wat kunt u doen om het op te lossen?

4.6 uit 5 op basis van 3943 reviews

Op deze pagina leest u:

waardoor incontinentie ontstaat;
wat de meest voorkomende oorzaken zijn en wat we aanraden om te doen;
welke oorzaken vaker voorkomen bij vrouwen en mannen;
waardoor ontlastingsincontinentie kan ontstaan;
wanneer het verstandig is om contact op te nemen met uw huisarts.

Wat is incontinentie?

Incontinentie betekent dat u onbedoeld urine of ontlasting verliest. De meeste mensen denken hierbij aan urineverlies. Dat is ook de meest voorkomende vorm. Daarom gaat deze pagina vooral over de oorzaken van urineverlies. Ook leest u kort waardoor ontlastingsincontinentie kan ontstaan.

Mogelijke oorzaken

Urineverlies ontstaat als de blaas, de bekkenbodemspieren, de sluitspier of de zenuwen niet goed samenwerken. Dit kan verschillende oorzaken hebben. Denk aan een verzwakte bekkenbodem, zwangerschap, de overgang, een vergrote prostaat of een aandoening van de zenuwen. Ook een blaasontsteking, bepaalde medicijnen of overgewicht kunnen een rol spelen.

Waarom is de oorzaak belangrijk?

De oorzaak van incontinentie verschilt per persoon. Daarom is het belangrijk om te weten waardoor uw klachten ontstaan. Zo kunt u samen met uw huisarts bepalen welke behandeling of oplossing het beste bij u past.

Hoe ontstaat incontinentie?

Het normale proces

Normaal gesproken slaan uw nieren urine op in de blaas. Als de blaas vol raakt, sturen de zenuwen een signaal naar de hersenen. Pas als u besluit om te plassen, ontspannen de bekkenbodemspieren en de sluitspier. Daarna trekt de blaas samen en plast u de urine uit.

Wat gaat er mis?

Bij incontinentie werkt dit proces niet goed. De spieren kunnen verzwakt zijn. Ook kunnen de zenuwen de signalen niet goed doorgeven of kan er te veel druk op de blaas ontstaan. Hierdoor kunt u urine verliezen.

Urine- en ontlastingsincontinentie kunnen dezelfde oorzaken hebben

Dezelfde spieren en zenuwen helpen ook bij het ophouden van ontlasting. Daarom kunnen sommige oorzaken zowel urineverlies als ontlastingsincontinentie veroorzaken.

1. Blaas vult zich

Nieren produceren urine en vullen de blaas.

2. Signaal naar hersenen

Zenuwen melden dat de blaas vol is.

3. Spieren ontspannen

Bekkenbodem- en sluitspieren ontspannen. De urine wordt via de urineleider afgevoerd.

De meest voorkomende oorzaken van urineverlies

Een verzwakte bekkenbodem

Een verzwakte bekkenbodem is een van de meest voorkomende oorzaken van urineverlies. De bekkenbodem bestaat uit een groep spieren onder in het bekken. Deze spieren ondersteunen de blaas en helpen om urine op te houden. Worden deze spieren zwakker? Dan kan het lastiger worden om de blaas goed af te sluiten. Hierdoor kunt u urine verliezen als u hoest, niest, lacht of iets zwaars optilt.

Dit komt vaker voor bij:

vrouwen na een zwangerschap of bevalling;
vrouwen tijdens of na de overgang;
mensen met overgewicht;
ouderen.

Wat kunt u doen bij incontinentie door een verzwakte bekkenbodem?

Houd een plasdagboek bij om uw klachten inzichtelijk te maken.
Bespreek uw klachten met uw huisarts.
Vraag zo nodig een verwijzing naar een bekkenfysiotherapeut.
Doe regelmatig bekkenbodemoefeningen.

Zwangerschap

Tijdens een zwangerschap groeit de baarmoeder. Hierdoor komt er meer druk op de blaas en de bekkenbodem. Veel vrouwen merken dat zij urine verliezen tijdens het lachen, niezen of sporten. Dit is meestal tijdelijk.

Wat kunt u doen bij incontinentie tijdens een zwangerschap?

Blijf uw bekkenbodemspieren trainen tijdens en na de zwangerschap.
Gebruik incontinentiemateriaal als u daar behoefte aan heeft.
Blijven de klachten na de bevalling bestaan? Bespreek dit dan met uw huisarts of verloskundige.

Bevalling

Tijdens een bevalling worden de bekkenbodemspieren en de zenuwen flink belast. Hierdoor kunt u tijdelijk of langdurig urineverlies krijgen.

Wat kunt u doen bij incontinentie na een bevalling?

Geef uw lichaam tijd om te herstellen.
Begin met bekkenbodemoefeningen als uw zorgverlener dit adviseert.
Neem contact op met uw huisarts als de klachten na enkele maanden niet verminderen.

De overgang

Tijdens de overgang maakt het lichaam minder oestrogeen aan. Hierdoor worden de blaas, plasbuis en bekkenbodem minder sterk en soepel. Daardoor kunt u gemakkelijker urine verliezen.

Wat kunt u doen bij overgangsincontinentie?

Blijf voldoende bewegen.
Train uw bekkenbodemspieren.
Bespreek uw klachten met uw huisarts. Soms kan een behandeling helpen.

Een vergrote prostaat

Bij mannen is een vergrote prostaat een veelvoorkomende oorzaak van urineverlies. De prostaat ligt onder de blaas. Als deze groter wordt, kan de plasbuis gedeeltelijk worden dichtgedrukt. Hierdoor kan de blaas zich minder goed legen.

Wat kunt u doen bij incontinentie door prostaatproblemen?

Wacht niet te lang met een bezoek aan uw huisarts.
Bespreek welke behandeling het beste bij uw situatie past.
Gebruik zo nodig absorberend incontinentiemateriaal om u zekerder te voelen.

Neurologische aandoeningen

Soms ontstaat incontinentie doordat de zenuwen niet goed werken. Een neurologische aandoening is een ziekte van de hersenen, zenuwen of het ruggenmerg. Hierdoor kunnen signalen tussen de hersenen en de blaas verstoord raken.

Voorbeelden zijn:

multiple sclerose (MS);
de ziekte van Parkinson;
een beroerte;
een dwarslaesie.

Wat kunt u doen bij incontinentie door een neurologische aandoening?

Bespreek uw klachten met uw behandelend arts.
Vraag welke behandeling of begeleiding mogelijk is.
Gebruik hulpmiddelen die passen bij uw situatie en dagelijkse activiteiten.

Een blaasontsteking

Een blaasontsteking kan de blaas prikkelen. Hierdoor kunt u plotseling sterke aandrang voelen of moeite hebben om de urine op te houden. Deze klachten verdwijnen vaak nadat de blaasontsteking is behandeld.

Wat kunt u doen bij incontinentie door een blaasontsteking?

Neem contact op met uw huisarts als u denkt dat u een blaasontsteking heeft.
Drink voldoende water.
Blijven de klachten na de behandeling bestaan? Laat dit dan opnieuw beoordelen.

Diabetes

Mensen met diabetes hebben een grotere kans op urineverlies. Een langdurig hoge bloedsuiker kan zenuwen beschadigen. Hierdoor kan de blaas minder goed werken.

Wat kunt u doen bij incontinentie en diabetes?

Probeer uw bloedsuiker zo goed mogelijk onder controle te houden.
Bespreek nieuwe plasproblemen met uw huisarts of diabetesverpleegkundige.
Wacht niet te lang als uw klachten toenemen.

Medicijnen

Sommige medicijnen kunnen urineverlies veroorzaken of bestaande klachten verergeren. Denk bijvoorbeeld aan plastabletten of sommige slaapmiddelen.

Wat kunt u doen bij incontinentie door medicijngebruik?

Stop nooit zelf met uw medicijnen.
Bespreek uw klachten met uw huisarts of apotheker.
Soms is een andere dosering of een ander medicijn mogelijk.

Overgewicht

Overgewicht zorgt voor extra druk op de blaas en de bekkenbodem. Hierdoor wordt het moeilijker om urine op te houden.

Wat kunt u doen bij incontinentie door overgewicht?

Een kleine gewichtsafname kan de druk op de blaas verminderen.
Kies voor voldoende beweging die bij u past.
Vraag uw huisarts om advies als afvallen lastig is.

Chronisch hoesten

Veel en hard hoesten geeft steeds opnieuw druk op de bekkenbodem. Na verloop van tijd kunnen deze spieren verzwakken.

Wat kunt u doen bij incontinentie door hoesten?

Laat langdurig hoesten onderzoeken.
Stop met roken als u rookt.
Train uw bekkenbodem om de spieren sterker te maken.

Obstipatie

Obstipatie betekent dat u moeite heeft met poepen of minder vaak ontlasting heeft. Een volle darm kan tegen de blaas drukken. Hierdoor kunt u vaker aandrang voelen of urine verliezen.

Wat kunt u doen bij incontinentie door obstipatie?

Drink voldoende.
Eet vezelrijke voeding.
Blijf bewegen.
Bespreek aanhoudende klachten met uw huisarts.

Operaties in het bekkengebied

Na een operatie in het bekkengebied kunnen de spieren of zenuwen tijdelijk of blijvend veranderen. Hierdoor kunt u urineverlies krijgen.

Wat kunt u doen bij incontinentie na een operatie?

Bespreek uw klachten tijdens de controles na de operatie.
Vraag of bekkenfysiotherapie kan helpen.
Geef uzelf tijd om te herstellen. Verbetering kan enkele maanden duren.

Oorzaken van urineverlies bij vrouwen

Urineverlies komt bij vrouwen vaker voor door:

zwangerschap;
bevalling;
de overgang;
een verzwakte bekkenbodem;
een verzakking van de blaas of baarmoeder.

Veel van deze oorzaken zijn goed te behandelen. Blijf daarom niet met uw klachten rondlopen.

Oorzaken van urineverlies bij mannen

Bij mannen is een vergrote prostaat een van de belangrijkste oorzaken van urineverlies. Ook een prostaatoperatie, neurologische aandoeningen, overgewicht of bepaalde medicijnen kunnen een rol spelen. Urineverlies hoort niet vanzelf bij ouder worden. Bespreek uw klachten daarom met uw huisarts.

Oorzaken van ontlastingsincontinentie

Incontinentie gaat niet alleen over urineverlies. Sommige mensen verliezen ook ontlasting of vocht. Dit heet ontlastingsincontinentie. Soms gaat het om een klein beetje vocht of ontlasting dat meekomt tijdens een windje. Dit wordt ook wel vochtige flatulentie genoemd.

Veelvoorkomende oorzaken van ontlastingsincontinentie zijn:

een verzwakte bekkenbodem;
beschadiging van de kringspier na een bevalling of operatie;
neurologische aandoeningen;
verzakking van de endeldarm;
chronische darmontstekingen zoals de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa;
overloopdiarree;
reactie op bepaalde medicatie zoals antibiotica.

Wat kunt u doen?

Bespreek uw klachten met uw huisarts. Er zijn verschillende behandelingen mogelijk.
Gebruik producten die passen bij uw klachten, zodat u zich zekerder voelt.
Blijf niet rondlopen met schaamte. Ontlastingsincontinentie komt vaker voor dan veel mensen denken.

Risicofactoren

Sommige factoren vergroten de kans op incontinentie. Dat betekent niet dat u automatisch incontinentie krijgt.

Voorbeelden zijn:

ouder worden;
overgewicht;
roken;
chronisch hoesten;
zwaar lichamelijk werk;
weinig bewegen.

Wat kunt u zelf doen?

Een gezonde leefstijl kan helpen om de kans op incontinentie te verkleinen.

Zorg voor voldoende beweging.
Houd een gezond gewicht.
Stop met roken.
Train uw bekkenbodem als dat nodig is.
Bespreek klachten op tijd met uw huisarts.

Overzicht

Oorzaak en vorm van incontinentie

Oorzaak	Vorm van incontinentie
Verzwakte bekkenbodem	Stressincontinentie
Zwangerschap / bevalling	Stressincontinentie
De overgang	Stress incontinentie
Vergrote prostaat	Overloopincontinentie
Neurologische aandoening	Urge- of overloopincontinentie
Blaasontsteking	Urge-incontinentie
Diabetes	Neurologische incontinentie
Medicijnen	Diverse vormen
Overgewicht	Stressincontinentie
Chronisch hoesten	Stressincontinentie
Obstipatie	Ontlastingsincontinentie
Operatie in bekkengebied	Diverse vormen
Beperkte mobiliteit	Functionele incontinentie

Lees meer over de vormen van incontinentie

Wanneer naar de huisarts?

Neem contact op met uw huisarts als:

u regelmatig ongewild urine of ontlasting verliest;
de klachten uw dagelijks leven beperken;
u pijn of een branderig gevoel heeft bij het plassen;
u bloed in uw urine ziet;
u plotseling veel meer aandrang voelt dan normaal.

Uw huisarts kan de oorzaak onderzoeken en u helpen met een passende behandeling of doorverwijzing.

Veelgestelde vragen

Is incontinentie een normaal onderdeel van ouder worden?

Nee. Hoewel incontinentie vaker voorkomt op latere leeftijd, is het geen onvermijdelijk gevolg van ouder worden. Er is bijna altijd een oorzaak te vinden en vaak ook een behandeling mogelijk.

Kan ik zelf iets doen aan incontinentie?

Ja. Bekkenbodemoefeningen, een gezond gewicht en voldoende beweging kunnen helpen. Bespreek uw klachten altijd met uw huisarts voor persoonlijk advies.

Welke arts moet ik bezoeken bij incontinentie?

Begin bij uw huisarts. Die kan u onderzoeken en zo nodig doorverwijzen naar een uroloog, gynaecoloog of bekkenfysiotherapeut.

Gaat incontinentie vanzelf over?

Soms wel, bijvoorbeeld na een zwangerschap of blaasontsteking. Maar in veel gevallen is behandeling nodig. Wacht daarom niet te lang met een bezoek aan uw huisarts.

Welke producten kan ik gebruiken bij urineverlies?

Er zijn verschillende producten beschikbaar, zoals inlegkruisjes, verbanden en beschermend ondergoed. Depend biedt producten voor zowel licht als zwaarder urineverlies.

Depend incontinentiemateriaal

Depend biedt betrouwbaar en discreet incontinentiemateriaal voor zowel vrouwen als mannen. Of het nu gaat om licht urineverlies of zwaardere incontinentie: er is altijd een product dat bij uw situatie past. Onze producten zijn ontworpen voor maximaal comfort, zodat u onbezorgd kunt genieten van de dingen die u het liefst doet. Onzichtbaar onder kleding, geurloos en met razendsnelle absorptie voor een schoon en droog gevoel.

Gratis productadvies Nu bestellen

Medisch gecontroleerd

De inhoud van deze pagina is medisch gecontroleerd door een continentieverpleegkundige op 30 juli 2026.